Wat betekent likken, schrapen of uitschachten etc. tijdens training?
Regelmatig krijgen we vragen over gedrag dat paarden laten zien tijdens het trainen, zoals likken, schrapen met het been of uitschachten etc. bij ruinen.
Dit soort signalen wordt vaak gezien als een teken van spanning, ongemak of dat een paard iets probeert duidelijk te maken. In de praktijk ligt het meestal genuanceerder. De betekenis van gedrag hangt sterk af van het paard zelf, het karakter, de situatie en de manier van trainen.
In dit artikel willen we uitleggen hoe wij hiernaar kijken in ons werk met paarden, en waarom hetzelfde gedrag bij het ene paard iets heel anders kan betekenen dan bij het andere.
Gedrag heeft niet één vaste betekenis
In de moderne gedragsleer wordt steeds meer gekeken naar het geheel van het paard, in plaats van naar één los signaal.
Een paard kan likken, schrapen of uitschachten etc. om verschillende redenen. Dat kan spanning zijn, maar ook ontspanning, betrokkenheid, verwachting of het verwerken van prikkels.
Daarom vinden wij het belangrijk om altijd te kijken naar:
- het karakter van het paard
- de situatie waarin het gebeurt
- de lichaamstaal van het hele paard
- de mate van energie en spanning op dat moment
Pas als je dat totaalbeeld ziet, kun je gedrag goed interpreteren.
Verschil tussen introverte en extraverte paarden
Niet ieder paard reageert hetzelfde in training.
Rustige, introverte paarden laten vaak moeilijk zichtbare signalen zien, terwijl energieke, extraverte paarden het juist duidelijk laten zien, ook als ze zich goed voelen
Bij paarden met veel energie zie je vaker:
- likken of kauwen zonder eten
- bewegen met de lippen
- schrapen met het been
- uitschachten bij ruinen
- moeilijk stil kunnen staan
- snel reageren op prikkels
- etc.
Dat betekent niet automatisch dat het paard stress heeft.
Vaak betekent het juist ook dat het paard actief meedenkt en betrokken is bij het werk of gewoon de behoefte heeft om te bewegen.
Arousal en motivatie tijdens training
Tijdens training speelt niet alleen ontspanning een rol, maar ook motivatie en activatie van het zenuwstelsel, ook wel arousal genoemd.
Een paard dat leert, meedenkt en gemotiveerd is, zit meestal niet in een volledig ontspannen toestand, maar in een actieve, alerte staat.
In onze training werken we regelmatig met beloning. Dat kan een paard extra motiveren en ervoor zorgen dat het meer energie laat zien.
Belonen maakt een paard dus niet altijd rustiger, maar kan ook juist meer betrokkenheid tonen. Bij sommige paarden zie je daardoor ook meer gedrag, zoals likken, schrapen of uitschachten, etc. zonder dat dit negatief hoeft te zijn.
Voorbeeld uit de praktijk
Een van de paarden waar we momenteel mee werken is een zeer energiek en extravert type.
Hij is zelfverzekerd, leert snel, wil graag spelen en reageert sterk op prikkels. Tijdens het spel/trainen zien we bij hem regelmatig likken, schrapen of uitschachten, vooral wanneer hij enthousiast bezig is en veel meedenkt.
Omdat we hem goed kennen, weten we dat dit bij hem hoort bij het verwerken van spanning en energie, niet persé bij stress of overbelasting.
Juist wanneer hij lekker in het spel zit, laat hij dit soort signalen vaker zien.
Dit is een goed voorbeeld van waarom het belangrijk is om gedrag altijd te bekijken in combinatie met karakter en situatie.
Wanneer moet je wél opletten
Dat gedrag verschillende betekenissen kan hebben, betekent niet dat alles altijd goed is.
Er zijn ook signalen die kunnen aangeven dat een paard het moeilijk heeft, zoals:
- verstijven of blokkeren
- niet meer reageren op hulpen
- agressie of frustratie
- wegkijken of afhaken
- overmatige spanning in het lichaam
- onrust die steeds verder oploopt
- etc.
In zulke gevallen is het belangrijk om de training aan te passen en te kijken waar de spanning vandaan komt, en je strategieën aan het paard aan te passen.
Kijken naar het gehele paard
Paarden communiceren voortdurend, maar geen enkel signaal staat op zichzelf.
Hoe een paard reageert hangt af van karakter, motivatie, ervaring en de manier van trainen.
Daarom kijken wij in ons werk altijd naar het totaalbeeld.
Niet naar één signaal, maar naar hoe het hele paard zich voelt en beweegt binnen de training.
En juist daarin zit vaak het verschil tussen spanning en betrokkenheid.
Niets betekent niets en alles betekent iets…..…..
